| Interview Jan Bakker |
|
|
| zo 01 dec 2002 | |
|
Dit interview is het eerste in de reeks van ‘Interviews met Business
Intelligence Experts’. Iedere maand zal een redactielid van het portaal
een interview houden met een BI-expert, dat dan te lezen is onder het
kopje ‘Community’ à ‘Interview van de maand’. Dit eerste interview is
gehouden met dhr. J.G.M. Bakker. Hij zal vooral de technische aspecten
van Business Intelligence nader toelichten.
Profiel Jan Bakker rondde zijn studie natuurkunde af in 1976 aan de Technische Universiteit van Delft. Daarna promoveerde hij in Utrecht op het terrein van de medische fysica en was daar werkzaam tot en met 1981. De periode hierna was hij verbonden aan het Rekencentrum te Leiden waar hij onder andere assisteerde bij de vakken statistiek en sterrenkunde om vervolgens -zoals velen van de TU- te belanden in de informatica. SAS vroeg hem in 1987 een Nederlands kantoor op te zetten. SAS is van origine een Amerikaans bedrijf dat zich bezighield –en nog- met datamanagement. SAS groeide in Nederland van dertig naar honderd medewerkers, de omzet verdrievoudigde en SAS kon grofweg gesteld de grote verzekeraars, het bankwezen en de farmaceutische industrie tot haar klanten rekenen. Voorbeelden uit de klantenkring zijn onder meer de ING, DNB, KLM en de Belastingdienst. In 2002 kwam dhr. Bakker bij CIBIT terecht, inmiddels is hij daar niet meer werkzaam. Wat verstaat u onder Business Intelligence? “Verzamel zoveel mogelijk data, analyseer het en doe er iets zinnigs mee, dat wil zeggen, verdien er geld mee.” “Natuurlijk is dit wat kort door de bocht, er zijn erg veel definities van BI te geven. Voor een mooie definitie moet ik je toch verwijzen naar de handboeken van bijvoorbeeld Gilad & Gilad, maar deze omschrijving is wel de essentie van BI.” Bakker begint enthousiast te vertellen over een planningssysteem dat hij, samen met anderen, geïmplementeerd heeft bij de KLM. Het systeem analyseert de bezettingsgraad van vluchten, kan hierdoor uitspraken doen over de toekomstige bezettingsgraad en zo is KLM in staat haar vliegtuigen zo vol mogelijk te laden. “In het begin is het nieuw, maar na een tijdje heeft de concurrent het ook. Het systeem is dan verschoven van ‘nice to have’ naar ‘must have’: je moet het gewoon hebben, anders doe je niet mee. Valt het uit, dan heb je een probleem.” Maar hoe weet je dan welke informatie van belang is, om niet te verdrinken in alle -mogelijk- beschikbare informatie? “Je moet hierbij gewoon je boerenverstand gebruiken. Zodra informatie je in staat stelt beter te sturen, beter te plannen, met andere woorden waarde heeft, is het van belang.” Dit betekent dat BI zowel een efficiency als een effectiviteits slag kan zijn. “Intuïtie speelt ook een belangrijke rol bij het bepalen van relevantie. Je hebt een idee, je ziet een gat in de markt en je gevoel zegt je of het uit kan groeien tot meer.” Is dat een kwestie van ondernemen? “Inderdaad, maar ondernemen is vooral zo nu en dan een stapje terug. Reflectie is zo belangrijk! Waarom heb ik iets zo gedaan, hoe pakt het uit, zijn de resultaten meetbaar? Zijn de resultaten betrouwbaar en moet ik al dan niet bijsturen?” Vooral deze laatste vraag is speerpunt van zijn betoog. Kaplan verkondigde ooit: ‘meten is weten’. Bakker voegt daar aan toe: ‘fouten meten is fouten weten’. Ik heb van u begrepen dat er enorme voordelen te behalen zijn bij een goede samenwerking tussen technici en bedrijfskundigen. Hoe zit het op dit moment met de relatie tussen deze twee partijen? “Die relatie is maar matig tot stand gekomen. Het nadenken over hoe partijen überhaupt samen te brengen is zeker de moeite waard. Want zo makkelijk gaat dat niet. Een techneut blijft een techneut: kwantificeerbaarheid, meetbare resultaten en de betrouwbaarheid van resultaten zijn belangrijke punten. Bij bedrijfskundigen zijn die zaken minder van belang en komt eerder creativiteit, ondernemerschap en leiderschap kijken. Dat is moeilijk te kwantificeren. Studie kan daar zeker bij helpen, maar als ik zo naar jouw opleiding kijk, is daar nog te weinig van terecht gekomen.” Het zou al een hele stap voorwaarts zijn als men elkaar op hoofdlijnen begrijpt. Een vraag als: “Wat kan wel en wat kan niet met behulp van technologie zou iedere bedrijfskundige met IT affiniteit moeten kunnen beantwoorden. En andersom zouden IT’ers veel beter in staat moeten zijn verbanden tussen problemen te zien, waardoor gewerkt kan worden aan een integrale oplossing.” Waarom moet men volgens u participeren in het portaal? “Op dit moment zijn er veel ontwikkelingen en het volgen van al die ontwikkelingen is voor de mensen in het veld een heidense klus. De verscheidenheid aan ontwikkelingen betekent ook dat er veel mis kan gaan. Hoe meer kennis je uitwisselt, des te minder kans dat het fout gaat. Vanuit de natuurkunde is dat een belangrijk onderwerp: foutreductie en uiteraard willen bedrijven dat ook. Denk hierbij dan aan vragen als ‘wat stelt informatie precies voor?’ en ‘hoe betrouwbaar is de verkregen informatie?’ Het blijkt dat bedrijven hier de mist in gaan.” “Technisch gezien is het uitwisselen van informatie niet moeilijk. Maar hoe ver ga je als bedrijf? Bedrijven zijn vaak huiverig om bepaalde zaken vrij te geven. Dat is begrijpelijk, maar toch kunnen zij van elkaar leren en moeten ze in deze een balans zien te vinden.” Bakker geeft aan dat dit een grote rol is voor het BI-portaal: “het uitwisselen van kennis en hiermee het uiteenzetten van verschillende visies. Business Intelligence is in ontwikkeling en wordt momenteel veelal geassocieerd met technieken en dat is het niet alleen.” Hij stemt in met de idee dat het geven van een overzicht van wat er zoal te koop is in BI-land, een functie is voor het BI-Portaal. “Dit hangt samen met de eerder besproken relatie tussen technici en bedrijfskundigen: een ambitieuze doelstelling van het BI-Portaal is om deze partijen samen te brengen.” Sam Geurts, Redacteur BI-portaal |